Praktična nastava učenika kod Privrednih subjekata

S obzirom na to da tržištem rada u BiH više ne dominiraju veliki ekonomski giganti koji su u prošlosti nosili realizaciju praktične nastave učenika stručnih i tehničkih škola, već su tu ulogu preuzeli velika, srednja i mala preduzeća ali i zanatske radnje pojačana je potreba da upravo ti privredni subjekti, u svojoj različitosti, budu uključeni u izvođenje praktične nastave na najadekvatnije moguće načine. Praktična nastava i ferijalna praksa mogle bi poslužiti za motivisanje privrednih subjekata na značajnije učešće u ovaj vid obrazovno-odgojnog rada koji ima višestruke koristi, kako za te privredne subjekte tako za tržište rada i društvo uopšte. Međutim, neophodno je da se podrobnije utvrde obaveze i odgovornosti svih u procesu, ali i sagledna mogućnost pružanja dodatne podrške raznovrsnim privrednim subjektima putem osiguranja  finansijskih olakšica, dodatnih podsticaja i osiguranja kvaliteta praktične nastave.

Nepostojeća ili nepotpuna zakonska regulativa, te nedostatak jasno određenih uloga privrednih subjekata, obrazovnih ustanova i učenika i njihovih roditelja/staratelja, kao i nedovoljna saradnja između njih, razlozi su koji se odražavaju na neprovođenje ili nedovoljno efikasno provođenje praktične nastave u privredi.

Praktična nastava učenika stručnih škola u BiH je aktuelna tema duži niz godina, koja se različitim intenzitetom razvija i provodi u različitim administrativnim jedinicima unutar BiH. S obzirom na sve jaču potrebu da se privredni subjekti aktivnije uključe u provođenje praktične nastave, kao i da se stvore uslovi za njeno što efikasnije obavljanje, cilj istraživanja koje je u periodu od januara do aprila 2020. proveso dmb consulting iz Sarajeva nije bilo samo ukazati na propuste i nedostatke, već iznijeti zaključke, utvrditi dobre prakse i ponuditi preporuke koje bi, ukoliko se primijene, mogle doprinijeti adekvatnijem funkcionalnom uređenju i realizaciji praktične nastave. Kao što to istraživanje pokazuje, neki dijelovi države su u posljednjih nekoliko godina ipak napravili jasne iskorake, i mogu da služe kao svojevrsne dobre prakse.

Osnovne teme koje su obrađene u istraživanju i o kojima se diskutovalo tokom webinarâ koji su s predstavnicima različitih interesnih grupa održani tokom mjeseca maja 2020. godine su:

  • Postojeće zakonodavstvo u vezi sa realizacijom praktične nastave kod privrednih subjekata;
  • Angažman učenika na praktičnoj nastavi u privrednim subjektima sa aspekta radnog i socijalnog prava;
  • Zaštita i sigurnost učenika na praktičnoj nastavi kod privrednih subjekata;
  • Osiguranje učenika od posljedica nesretnog slučaja tokom praktične nastave kod privrednih subjekata;
  • Zaštita učenika na praktičnoj nastavi kod privrednih subjekata od zaraznih bolesti;
  • Naknada troškova prevoza, troškova ishrane i ostale naknade ili nagrade učenika na praktičnoj nastavi u privrednim subjektima sa poreznim tretmanom ovih naknada;
  • Ugovorno regulisanje praktične nastave kod privrednih subjekata.

Kratak pregled preporuka možete preuzeti OVDJE.

Integralnu verziju analize možete preuzeti OVDJE.

Fondacija Helvetas Moja Budućnost ostaje posvećena pružanju podrške svojim partnerima u Zeničko-dobojskom kantonu, Republici Srpskoj, Zapadnohercegovačkom i Hercegovačko-neretvanskom kantonu u cilju unapređenja saradnje između svih zainteresovanih strana i poboljšanja i provođenja zakonodavnih okvira za što uspješnije povezivanje obrazovanja i tržišta rada.